جلو است به اين معنى : روزى كه خدا ميگويد : موجود شو ، پس هر چيز موجود مىشود ، و حكومت در آن روز براى خداوند است ، اين موقع روزى است كه بصور دميده مىشود 3 - مربوط بكلمات « قَوْلُه الْحَقُّ » است و معنى اين است : در روزى كه بصور دميده مىشود گفتار خداوند درست است و حكومت با او است . « فِي الصُّورِ » 74 مفسّرين براى اين كلمه دو معنى نقل كرده‌اند : اوّل بمعنى بوق است كه ملكى بنام اسرافيل يك بار در آن ميدمد و همه ى موجودات ميميرند ، بار دوّم كه ميدمد همه ى موجودات زنده ميشوند ، دوّم - جمع صورت است بمعنى چهره و مقصود آن است كه خداوند بصورتهاى آدميان مرده ميدمد . همه زنده و با روح ميشوند ، و امام فخر معنى اوّل را بهتر دانسته است ، چون كه در قرآن هر جا مقصود معنى دوّم بوده است به خود منسوب كرده است مثل « نَفَخْتُ فِيه مِنْ رُوحِي » يعنى از روح خود در او دميدم ، و هر جا مقصود معنى اوّل باشد به صورت مجهول گفته شده است ، مثل « فَإِذا نُقِرَ فِي النَّاقُورِ » يعنى چون شيپور زنند . مثنوى گفته است : سازد اسرافيل روزى ناله را جان دهد پوسيده ى صد ساله را « عالِمُ الْغَيْبِ وَالشَّهادَةِ تا آخر » 74 تأويلات كاشانى : يعنى عالم است به حقيقت عالم معنى و روح كه ملكوت خداوند ناميده مىشود و خواص و عوارض مادّى در آن متصوّر نيست ، و نيز دانا و مطَّلع است به صورت عوالم اجسام و موجودات كه ملك خداوند ناميده مىشود و رابطه ى حقّ است با موجودات كه مورد افاضه ى خواصّ مادّى هستند . و بر طبق مصلحت و لياقت هر موجود افاضه ى صورت به آنها مىكند و روح ميبخشد ، و نهان و آشكار و خواصّ و افعال موجودات در علم و احاطه ى او است . سخن ما : 1 - جمله ى « كَالَّذِي اسْتَهْوَتْه » تا آخر شايد اشاره باشد به اين كه مردم بىبند و بار كه هر دمى فكر و كارى پيشه ميكنند ، و هر ساعتى انديشه ى نو و نقشه اى تازه براى زندگى خود ، و رسم ميكنند ، و يا به دينى معتقد ميشوند مانند